കമൽജ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിൽ വരെ വെള്ളത്തിനടിയിൽ; ലോണാർ തടാകത്തിൽ അപ്രതീക്ഷിത മാറ്റങ്ങൾ
മുംബൈ: മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ബുൽദാന ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലോകപ്രശസ്ത ലോണാർ തടാകത്തിലെ ജലനിരപ്പ് അസാധാരണമായി ഉയരുന്നതായി ആശങ്കജനകമായ റിപ്പോർട്ടുകൾ.
തടാകത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും പൈതൃകത്തിനും ഇത് ഗുരുതര ഭീഷണിയാകുമെന്ന് വിലയിരുത്തിയതിനെ തുടർന്നാണ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നാഗ്പൂർ ബെഞ്ച് സ്വമേധയാ ഒരു പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി (PIL) രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ ഉത്തരവിട്ടത്.
കഴിഞ്ഞ സെപ്റ്റംബർ മുതൽ തടാകത്തിലെ ജലനിരപ്പ് ക്രമാതീതമായി ഉയരുന്നുണ്ട്. തടാകത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള നാല് പ്രധാന വറ്റാത്ത നീരുറവകളിൽ നിന്നുള്ള തുടർച്ചയായ ശുദ്ധജല ഒഴുക്കാണ് ജലനിരപ്പ് ഏകദേശം 15 മുതൽ 20 അടി വരെ ഉയരാൻ കാരണമെന്നാണ് പ്രാഥമിക നിഗമനം.
ഇതിന്റെ ഫലമായി തീരപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള നിരവധി പുരാതന ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ പൂർണമായും വെള്ളത്തിനടിയിലായി.
ലോകപ്രശസ്തമായ കമൽജ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലും വെള്ളത്തിനടിയിലായി.
മുൻപ് വ്യക്തമായി കാണാമായിരുന്ന ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെ ദീപസ്തംഭം ഇപ്പോൾ പകുതിയോളം വെള്ളത്തിനടിയിലായതോടെ സ്ഥിതി കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുമെന്ന ആശങ്ക വിദഗ്ദ്ധർ പങ്കുവയ്ക്കുന്നു.
ലോണാർ ഒരു ഉപ്പുവെള്ള തടാകമാണെന്നും, കഴിഞ്ഞ മൂന്ന്–നാല് മാസങ്ങളായി നീരുറവകളിൽ നിന്നുള്ള ശുദ്ധജലം തുടർച്ചയായി കലരുന്നത് തടാകത്തിന്റെ ലവണാംശത്തെയും സ്വാഭാവിക പരിസ്ഥിതിയെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുമെന്നും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
ഇതിനിടയിൽ തടാകത്തിൽ മത്സ്യങ്ങളെ കണ്ടുതുടങ്ങിയതും പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ സൂചനയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ജസ്റ്റിസ് അനിൽ കിലോർ, ജസ്റ്റിസ് രാജ് വകോഡ് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് അഭിഭാഷകൻ മോഹിത് ഖജാഞ്ചിയെ ‘അമിക്കസ് ക്യൂറി’ ആയി നിയമിക്കുകയും, ഏഴ് ദിവസത്തിനകം വിശദമായ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി സമർപ്പിക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.
സർക്കാർ നിർദേശപ്രകാരം ഛത്രപതി സംഭാജിനഗറിൽ നിന്നുള്ള ഭൂഗർഭജല വിദഗ്ദ്ധൻ പ്രൊഫസർ അശോക് തേജങ്കറും തഹസിൽദാർ ഭൂഷൺ പാട്ടീലും തടാകം സന്ദർശിച്ച് പരിശോധന നടത്തി.
ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ ശാസ്ത്രീയ കാരണം ഇതുവരെ കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ലെന്നും, കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള പഠനം അനിവാര്യമാണെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഒരു ഉൽക്കാശിലയുടെ ആഘാതഫലമായി രൂപംകൊണ്ട ലോണാർ തടാകം ശാസ്ത്രഗവേഷണ രംഗത്ത് ആഗോള പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.
ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗവേഷകരെയും വിനോദസഞ്ചാരികളെയും ആകർഷിക്കുന്ന ഈ പ്രകൃതിദത്ത പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഹൈക്കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ പരിസ്ഥിതി സ്നേഹികൾ വ്യാപകമായി സ്വാഗതം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
English Summary
Water levels at the world-famous Lonar Lake in Maharashtra’s Buldana district are rising at an alarming rate, threatening its unique ecology and heritage structures. The Bombay High Court’s Nagpur Bench has ordered the registration of a Public Interest Litigation to address the issue. Continuous inflow of freshwater from perennial springs has submerged several ancient temples and raised concerns over changes in the lake’s saline nature. Experts have called for detailed scientific studies to identify the exact cause and protect this globally significant meteorite-formed lake.
lonar-lake-rising-water-levels-threaten-ecology-temples
Lonar Lake, Maharashtra News, Environmental Threat, Rising Water Levels, Bombay High Court, Biodiversity, Ancient Temples, Meteorite Lake
